Elfrieke van Galen

‘In het brede spectrum van maatschappelijk verantwoord ondernemen staat het inkoopbeleid garant voor vele grijze haren. Het is een van de lastigste, maar tegelijkertijd meest uitdagende MVO-aspecten. En bovendien onontkoombaar.

Denk aan ontwikkelingen zoals nationale en internationale regelgeving en ketenaansprakelijkheid. Inkopers van materialen, grondstoffen en producten zullen in dat kader moeten beoordelen of een organisatie zich wel aan de internationale normen houdt. Daarvoor zou je overigens verschillende disciplines uit de organisatie kunnen inzetten. Zo zou je als het om mensen gaat de HR-expertise die je in huis hebt, goed kunnen gebruiken.’


‘Bedrijven hebben ongelooflijk veel invloed. Het gaat erom om hun positieve invloed op maatschappelijke zaken te vergroten en hun negatieve invloed te verkleinen. Daarvoor moet CSR in alle disciplines in het bedrijf geïntegreerd zijn. Zo kun je dus ook in de inkoopfucntie op allerlei manieren invloed uitoefenen. Ik ben ervan overtuigd dat het mogelijk is om vanuit de commercie de natuur te beschermen en de people-kant te verbeteren en ook nog een positief resultaat onder de streep te behalen.’

Elfrieke van Galen (1961) is directeur van SalixX, voor CSR implementatie en inspiratie. Na haar studie rechten aan de Universiteit van Amsterdam werkte zij enige tijd in de ICT-branche. Vervolgens stapte zij over naar KLM, aanvankelijk als arbeidsjurist, daarna in verschillende lijnmanagementfuncties bij KLM Cargo. In 2002 werd zij managing director van KLM Cityhopper en ceo van KLM uk. In 2007 werd zij senior vice president corporate communications & csr. In juni 2009 trad zij bij KLM uit dienst. Naast haar werk is Elfrieke van Galen onder meer bestuurslid van stichting Hart voor Amsterdam en van de Foundation for Natural Leadership. Tevens is zij lid van de raad van advies van RPMS.

Stel hier uw vraag.
 

Eerder gestelde vragen:

1. Mahes Laloe, bidmanager bij Finace: Een potentiële opdrachtgever uit de publieke sector vraagt van ons om invulling te geven aan het idee van 'social return'. Op welke manier kan een dienstverlener als ons bedrijf met over het algemeen hoger opgeleid personeel hieraan voldoen?

Antwoord van Pepper-expert Elfrieke van Galen:

Social return als voorwaarde bij het gunnen van een contract komt steeds vaker voor. In Nederland stellen al 20 gemeenten deze eis. Het doel daarvan is het bevorderen van de regionale werkgelegenheid, met name voor werkzoekenden met een wat grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Ook het ter beschikking stellen van stageplaatsen valt daaronder.
Gemeente Amsterdam hanteert concreet de regel dat 5% van de aanneemsom wordt aangewend voor het inzetten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Of in het bestek wordt een sociale paragraaf opgenomen die de opdrachtgever zelf kan invullen.
Het kan zijn dat het plaatsen van deze groep werkzoekenden in het primaire proces van het bedrijf lastig is, omdat hiervoor bijvoorbeeld een zeer specifieke vooropleiding vereist is. Maar in ondersteunende en facilitaire diensten bevinden zich vaak wel werkzaamheden waarvoor een werkeloze met afstand tot de arbeidsmarkt kan worden ingezet. Let wel, de gemeenten gaan ervan uit dat het goed invullen van de social return niet hoeft te leiden tot een verhoging van de prijzen.
Als social return kan ook gelden een bijdrage aan een project in het kader van maatschappelijk betrokken ondernemen (MBO) in de gemeente. Bijvoorbeeld projecten waar de specifieke kennis van het bedrijf een meerwaarde kan hebben voor het maatschappelijk veld. De financiële dienstverlener kan een financiële training geven aan instellingen. Werknemers kunnen vrijwilligerswerk doen, bijvoorbeeld een mentorschap van leerlingen.
Gemeenten zouden deze invulling van het begrip social return op dezelfde wijze moeten waarderen als het plaatsen in het bedrijf van werkzoekenden. Gemeenten hebben er belang bij dat de bedrijven zich inspannen voor MBO en dan bij voorkeur lokaal. En liefst gekoppeld aan de sociale agenda van de desbetreffende gemeente. Daarom: ga in overleg met de gemeente en vraag naar de sociale agenda. Ga niet zelf op zoek naar behoeftige projecten maar gebruik daarvoor een MBO-makelaar zoals in Amsterdam ‘Hart voor Amsterdam’. Zij kennen het maatschappelijk veld en kunnen aangeven op welke wijze de MBO-inspanningen het meeste social return opleveren.

2. Steven Mersch: Pameijer is een zorgaanbieder die ondersteuning biedt aan kinderen en jongeren, volwassen en ouderen met een (lichte) verstandelijke beperking en aan volwassenen en ouderen met psychiatrische problematiek. Wij willen sociale aspecten betrekken bij duurzaam inkopen. Zijn hier criteria voor beschikbaar? En hoe kunnen we een relatie leggen met onze eigen ‘business’?

Antwoord van Pepper-expert Elfrieke van Galen:

Inkoop kent verschillende people-aspecten. Het begint natuurlijk met de wensen van de eigen werknemers en klanten. Zijn de inkoopspecificaties zó geformuleerd, dat de ingekochte diensten of producten aansluiten bij hun behoeften? Dit lijkt vanzelfsprekend, maar hoe vaak komt het nog voor dat een aangekocht systeem of product niet werkbaar is voor degenen die er dagelijks mee aan de slag moeten?
Maar ook bij het kiezen van je leverancier, kun je zijn inzet voor people-aspecten meenemen in je overweging. Agentschap NL heeft hiervoor bijvoorbeeld mensgerelateerde inkoopcriteria opgesteld, die betrekking hebben op de internationale arbeidsnormen, bijvoorbeeld uit het ILO-verdrag van de International Labour Organization. Deze universele normen voor arbeid zijn: recht op vakbondsvrijheid en collectief overleg, uitsluiting van dwangarbeid en kinderarbeid, recht op gelijkheid en uitsluiting van discriminatie. Naast de ILO-normen, behoren ook de mensenrechten van de VN tot de inkoopcriteria.
Na het stellen van de normen, komen we direct op de controleerbaarheid van de normen verderop in de keten. Het is uitermate lastig om dit zelf vanuit Nederland te controleren. Aandacht voor werknemers van de leverancier en de werknemers van hun leveranciers, kan goed worden ingevuld door keurmerken te gebruiken, zoals Fairtrade, Max Havelaar, Rainforest Alliance, Fair Wear, en zo zijn er nog vele voorbeelden. Al deze keurmerken besteden aandacht aan de arbeidsomstandigheden en oefenen controle uit in de supply chain.
De schoonmakerstaking in het voorjaar van 2010, toonde nog eens aan dat zorg voor werknemers van leveranciers niet alleen een ‘ver van mijn bed show’ is in de opkomende economieën, maar ook een issue is in Nederland. De stakende werknemers in de schoonmaak spraken niet alleen hun eigen werkgever aan op verbetering van arbeidsomstandigheden, maar ook de opdrachtgevers.
Met je leverancierskeuze kun je bewust een positieve bijdrage leveren aan sociale zaken. Er zijn leveranciers die op een bijzondere manier de zorg voor de mens invullen, denk hierbij aan bedrijven als Share business of Valid express. Share Business levert interimprofessionals die hun kennis ook inzetten voor businesscases in kansenlanden. Valid express is een normale koeriersdienst met zestig medewerkers die chronisch ziek zijn of een fysieke handicap hebben. Of bekijk of je werk kunt uitbesteden aan de sociale werkvoorziening.
Ten slotte: vraag in je tenderproces je potentiële leveranciers er expliciet naar waar zij zich onderscheiden in het sociale vlak, in brede zin. Alleen al door dit te vragen, bereik je dat er over wordt nagedacht en wellicht komen er verassende antwoorden uit.

 

Stel een vraag aan Elfrieke van Galen: