Lars Moratis
Iedereen MVO-manager?
MVO en duurzaamheid blijven vaak abstracte begrippen. Maar je wordt als duurzame organisatie pas geloofwaardig als iedereen er bewust en authentiek mee bezig is. Maak het persoonlijk is dus de gouden tip. Zo maak je mensen duidelijk hoe zij bij kunnen dragen aan MVO. Identificatie is hét belangrijkste ingrediënt voor betrokkenheid van medewerkers op lange termijn.
Iedereen een soort MVO-manager, dus. Toch is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Het Nederlandse bedrijfsleven weet niet goed hoe het draagvlak voor MVO kan vinden bij zijn medewerkers, blijkt bijvoorbeeld uit een peiling van MVO Nederland.
Ook in de praktijk merk ik dat het thema voortdurend terugkomt. Hoe breng je MVO dichtbij? Hoe zorg je ervoor dat medewerkers betrokken blijven? Hoe raak je medewerkers? Wat werkt? En wat werkt niet?
What’s in it for me?
Paradoxaal genoeg laat de grootste supermarktketen van de wereld, Wal-Mart, zien hoe MVO persoonlijk gemaakt kan worden. Medewerkers bepalen hun eigen persoonlijke duurzaamheidsprojecten: personal sustainability projects. Daarbij staat de wiifm-vraag centraal: what’s in it for me? Walmart bepaalt alleen de kaders. De resultaten lopen uiteen van een medewerkersinitiatief om plasticrestanten te verzamelen tot stoppen met roken of afvallen. Kijk hier hoe ze dat precies doen:
Toverformule
Adam Werbach begon in 2006, tegen zijn eigen natuur in, als milieuactivist met Wal-Mart aan dit project, vanuit zijn bedrijf Act Now. Hij is tegenwoordig de bedrijfseigen groene goeroe van Saatchi & Saatchi. Volgens hem zijn de twee kerningrediënten voor succesvolle duurzaamheidsprojecten in een bedrijf:
1. Het moet vrijwillig zijn.
2. Het initiatief moet bottom-up georiënteerd zijn.
Ziehier, uw toverformule: Draagvlak voor MVO = persoonlijk X vrijwillig X bottom-up
Minder kosten
Het heeft bij deze Amerikaanse grootgrutter in ieder geval gewerkt. En niet alleen in termen van identificatie en draagvlak, maar vooral ook in het verlagen van kosten. Want make no mistake: hier is voor zo’n bedrijf groot geld mee te verdienen.
Farmaceut Johnson & Johnson maakte onlangs bijvoorbeeld bekend dat het bedrijf 250 miljoen dollar heeft verdiend door te investeren in de gezondheid van zijn medewerkers. Het werkt dus: MVO persoonlijk maken door de relatie te leggen met stoppen met roken, sporten en verstandiger eten!
Of zijn deze voorbeelden te Amerikaans? Is er te zeer sprake van een juichstemming? Hoe kunnen we MVO bij onze nuchtere Nederlandse medewerkers tussen de oren krijgen?
Medewerkers als ambassadeur
Er zijn wel degelijk goede voorbeelden van Nederlandse bodem te oogsten, blijkt ook uit PEPPER nr. 3 van juni 2011. ‘Onze belangrijkste duurzame innovaties komen van de medewerkers zelf’, zegt Luuk de Jong van InterfaceFLOR. ‘Zo hebben zij bedacht dat tapijttegels niet allemaal dezelfde vorm en afmeting hoeven te hebben om een mooi design te vormen. Hierdoor hebben we aanzienlijk minder snijverlies en restafval.’ Deze marktleider op het gebied van tegeltapijten wil in 2020 haar ‘footprint’ hebben gereduceerd tot nul: Mission Zero, noemt het bedrijf dat. Daarvoor selecteert het werknemers met een creatieve en ondernemende geest.
Ook Office Depot benadrukt het belang van medewerkersparticipatie. In 2010 jaar was de leverancier van kantoorartikelen hoofdsponsor van 3FM Serious Request. Jeroen Bruning, directeur communicatie: ‘We hebben al onze medewerkers ingeschakeld om als ambassadeur op te treden in hun contact met klanten. Zij lieten klanten weten dat wanneer zij een product van ons kochten, een deel daarvan naar Serious Request zou gaan.’
Dergelijke down-to-earth voorbeelden van Nederlandse bedrijven vind ik net even geloofwaardiger dan de juichstemming van Werbach c.s. Maar dat is (n)iets persoonlijks.
Hoe zorgt u ervoor dat MVO dichtbij medewerkers komt? Hoe creëert u draagvlak voor MVO in uw organisatie? Reageer hieronder!
Reacties
Reageer
Pepper is een onafhankelijk platform
voor MVO-professionals
PEPPER EXPERTS
Hier nog een recent artikel over het belang van employee engagement voor MVO: http://www.greenbiz.com/blog/2011/09/06/why-employee-engagement-critical-sustaining-sustainability?page=0%2C0
nog een voorbeeld uit de VS, iChoose, ook met acties die medewerkers thuis doen en over rapporteren, geholpen door game-elementen: http://www.coolchoicesnetwork.org/corporate-partnerships/
Ik kan me vinden in het antwoord van Pierre Winkler, MVO kan ook de moeite waard zijn zonder dat er extra winst wordt gemaakt. Bijvoorbeeld door indirecte voordelen zoals een verbeterd imago, een hogere motivatie van medewerkers en eigenlijk het allerbelangrijkste: trots kunnen zijn op waar je als medewerker en organisatie mee bezig bent.
Wat mij opviel in de film is de waardering en het applaus dat medewerkers kregen van hun werkgever. Daar ligt wel de kracht van de aanpak die niet alleen tot sociale duurzaamheid beperkt hoeft te blijven. Ze zeiden ook letterlijk, Ik kreeg waardering en ik stond er niet alleen voor. Die aspecten kunnen ook mee spelen in de motivatie voor de P van Planet met een verbinding van wat je thuis doet en de werkgever hieraan bijdraagt. Waarom zou dat niet op energiegebied of inkoopbeleid kunnen? Hoor graag van een bedrijf dat dat al zo heeft gedaan. Wie kan mij aan voorbeelden helpen?
Dit artikel en veel wat hieronder als ervaring wordt gedeeld sluit naadloos aan bij hoe wij een heel concreet online instrument hebben ontwikkeld om medewerkers te betrekken bij mvo: treemagotchi@work: http://blog.treemagotchi.nl/?page_id=5
Precies als antwoord op de vraag van bedrijven hoe je draagvlak voor mvo creëert onder medewerkers. Het maakt mvo concreet, persoonlijk, sociaal en leuk. Wij hebben lessen geleerd uit de sociale psychologie gecombineerd met inzichten uit persuasive technology. Naast hele concrete mvo acties die medewerkers deels online kunnen uitvoeren zoals besparen op energie, papier, transport etc. zien wij ook veel kansen voor acties die medewerkers helpen met persoonlijke duurzaamheid, ook wel mentale fitheid genoemd. In zuinige tijden moet je immers nog zuiniger zijn op je medewerkers. Naast het directe positieve effect op het individu maakt dit mvo nog persoonlijker en dichterbij. Als haakje naar bredere mvo thema's die wellicht wat verder wegliggen.
Wat ik zie gebeuren is dat bedrijven, die mensgericht (sterk op People vlak) zijn en nu eigenlijk pas de milieu/ duurzaamheidskant van MVO gaan oppakken, een vliegende start hebben. Ze halen de traditionele groene koplopers in. Hun belangrijkste voordeel is dat ze al een cultuur van betrokkenheid hebben. Hun medewerkers zijn gewend om verantwoordelijkheid te nemen en innovatief te zijn. Onderdeel te zijn van of liever startpunt van de verandering.
Het is ook niet voor niets People en dan pas Planet en Profit. De menselijkheid in organisaties keert voorzichtig en langzaam weer terug. Dat is voor de volgende stap in MVO ontwikkeling een strikte voorwaarde.
Begrijpend lezen, Lars, begrijpend lezen... Het antwoord op je 'fascinerende vraag' staat er al, direct onder je tekst (en niet alleen in mijn reactie). Overigens is 'bedrijf' onzijdig, een 'het' dus, en niet een 'zij'. Klein detail natuurlijk, maar dat soort taalfouten valt me soms ietwat storend op.
Dank voor de reacties! Ik zie draagvlak bij medewerkers (en overigens ook bij externe stakeholders) als essentiële voorwaarde voor succesvol MVO. MVO gaat daarbij over meerwaarde voor bedrijf en samenleving – dus niet alleen voor het bedrijf en niet alleen voor de samenleving. MBO, als een invulling van MVO die medewerkers vaak raakt en waarmee zij zich goed kunnen identificeren (bijv. omdat het lokaal en concreet is), is absoluut een belangrijk instrument bij het creeren van draagvlak voor MVO.
Dat laat uiteraard onverlet dat er een inherente morele kant aan MVO zit. Fascinerende vraag die dan volgt: wanneer is MVO werkelijk geloofwaardig? Als een bedrijf in staat is om het te verbinden met de business? Of juist als zij investeert in MVO/MBO zonder dat hier de voorwaarde aan verbonden wordt dat het is verweven met de business of (direct of indirect) bijdraagt aan de winst en waarde van een bedrijf?
Uitstekende reactie van Eric Zwaart, waarmee hij het rendementsdenken veel breder en dieper maakt. Het gaat inderdaad om een, in de woorden van Eric, 'betekenisvolle bijdrage'. (Hij gebruikt die woorden overigens op een andere manier dan Ton van Rooijen in een eerdere reactie, die betekenisvol ten onrechte direct koppelt aan 'geld verdienen'.) Duurzaam ondernemen (MVO) doe je uiteindelijk en in beginsel niet om geld te verdienen, maar om zinvol bezig te zijn, om zin te geven aan je bestaan en aan het bestaan van de organisatie. Die gedachte moet in een organisatie leven. Nogmaals mijn complimenten aan Eric.
Als je als bedrijf duurzaam wilt zijn in je kernprocessen kan dat niet zonder commitment en juist gedrag van medewerkers. De eerste vraag die voor iedereen helder moet worden waarom is dit nodig en kunnen wij samen het verschil maken. Er zal op drie invalshoeken naar mogelijke veranderingen moet worden gekeken. Wat kunnen we zelf doen om onze footprint te verbeteren, wat kunnen wij als team/organisatie etc betekenisvol bijdragen aan maatschappelijk issues en tenslotte welk rendement gaat dit opleveren. En dan niet alleen rendement voor ons zelf maar voor de keten (value chain) waar we onderdeel vanuit maken en niet alleen financieel rendement maar ook maatschappelijk en voor het milieu. MVO is voor mij dus op zoek naar duurzaam rendement met duurzaam ondernemen (het kan altijd anders en beter) als vertrekpunt.
Leuk voorbeeld, Lars, maar verder wel een nogal oppervlakkige tekst. Mijn belangrijkste bezwaar is dat hier MVO weer eens bepleit wordt vanuit de twee 'verdienmodellen': "what's in it for the company" en "what's in it for me". Wat nu als MVO noch voor het bedrijf noch voor de individuele werknemer iets concreets oplevert? Dan maar stoppen met MVO?
Kortom, MVO moet een norm worden, waaraan je je doorgaans houdt, ongeacht je persoonlijke of zakelijke winst- of verliesrekening. Zover is het helaas nog lang niet. Dit artikeltje laat dat weer eens duidelijk zien. En, Lars, je draagt met dit soort teksten alleen maar bij aan het denken vanuit verdienmodellen. (Maar misschien wil je dat zelf ook wel...)
Prachtig artikel en zeer herkenbaar over het moeilijk in beweging krijgen van het Nederlandse bedrijfsleven (en hun medewerkers).
Onze ervaring is ook begin met bewustzijn, daag uit en laat ruimte voor eigen keuzes. Dan gaat het ECHT werken en is het een structurele beweging. Wij zien 'duurzaam en mvo handelen' ook als een COMPETENTIE; als deze nog niet ontwikkeld is dan moet je dat als management voeden. Maar laat een ieder de keuze om zelf te bepalen hoe invulling te geven. Zie het als 'gastvrijheid'; dat kun je voorschrijven hoe dat ingevuld moet worden, maar dan krijg je krampachtige situaties. De lol zit 'm juist in zelf doen en EIGEN KEUZES maken. En bedenk dat sommige competenties erg lastig te ontwikkelen zijn... vaak dus ook geduld.... en blijven voeden... Gras groeit tenslotte ook niet sneller door eraan te trekken!
Beste Lars en lezers,
Waarom gaat dit artikel alleen over MVO en duurzaamheid? a) MVO behelst al duurzaamheid en b) waarom binnen geen aandacht voor MBO (maatschappelijk betrokken ondernemen) als belangrijk onderdeel binnen MVO?
Misschien mis is iets maar het komt over als een gemiste kans.
Albert Rusch
Intermediair MBO (Maatschappelijk Betrokken Ondernemen) Contour
In de huidige transitiefase houden organsaties vaak nog krampachtig vast aan hun oude vertrouwde verdienmodellen.
Dat kun je effectief doorbreken met betekenisvolle en uitdagende interventies. Die gericht zijn op het versterken van de onontkoombare trend ''decentraal en groen''. Biedt medewerkers een concreet handelingsperspectief in het verduurzamen van hun eigen auto mobiliteit en energie voorziening thuis en op het werk waarmee zakelijk en prive blijvend substantiel geld wordt bespaard. Meet de resultaten en beloon ze voor de gerealiserde besparingen. Met elkaar steeds groener doen en daarmee (ook zelf) geld besparen is leuk en spannend voor iedereen. En zo kun je de 4e P (Peasure) voor permante duurzaamheid in je organisatie voor je laten werken. Pst niet verder vertellen......
zonder medewerker betrokkenheid komt de identiteit of cultuur van de organisaties niet tot MVO en/of een klimaat neutrale werkwijze. Vanuit Global Action Plan werken wij al jaren met medewerker betrokkenheid campagnes om MVO te verankeren in het hoofd, hart en handen van de medewerkers